DANIŞMANLIK HİZMETLERİ: HPFC

Saatlik Elektrik Forward-Eğrisi (Hourly Power Forward Curve – HPFC) nedir?

HPFC şu anda kontrata bağlanmış olan elektriğin ilerideki fiyatını hesaplamayı amaçlayan bir eğridir.  İlerideki toptan elektrik fiyatlarıyla ilgili bugünden ortalama bir tahmin yapabilmeyi sağlar.

Toptan elektrik fiyatları nasıl belirlenir?

Elektrik toptan fiyatı her an değişmekte olan arz ve talep dengesine göre belirlenmektedir. Kısa vadede bu talep mevsimsel, haftalık, gün içinde saatlik ve aynı zamanda da hava şartlarına bağlı olarak değişiklikler göstermektedir.  Uzun vadede ise ekonomik büyüme, demografik şartlar, yenilenebilir enerji konusundaki gelişmeler, enerji verimliliği ve enerji tasarrufuna bağlı olarak talep değişiklikleri oluşabilir.

Ayrıca, kısa vadede, elektrik santrallerinin periyodik bakımlarına ve tamirlerine bağlı olarak, ve hidro elektrik santrallerdeki rezerv ve yağış durumuna göre de arz değişiklikleri görülebilir.

Bunun yanı sıra uzun vadede arz değişiklikleri kapasite artışı, bazı elektrik santrallerinin devre dışı bırakılması, vs. gibi faktörlere bağlı olarak oluşabilirler. Bu sebeple toptan elektrik fiyatları arz ve talebi etkileyen bu gibi pek çok temel faktörler göz önüne alınarak belirlenir.

HPFC nerede kullanılmalıdır?

Fiyatlandırma

Toptan elektrik ticareti yaparken atılacak en önemli adım arz-talep dengesine bağlı olan fiyat değişikliklerini anlamaktır. KYOS’un üretmiş oduğu HPFC, EPİAŞ’in (Enerji Piyasaları İşletme A.Ş.) gelecekte belirleyeceği muhtemel saatlik elektrik fiyatlarını bugünden tahmin etmeye odaklanır.

Ayrıca, ikili anlaşmalara varabilmek için “future ticareti” veya OTC (tezgahüstü piyasası) üzerinde ticari işlem yapılır. Ürünümüz günümüzden üç sene sonrasına kadar referans fiyat tahminlerinde bulunabilecek, halihazırda Türkiye’deki elektrik piyasasında henüz güvenilir seviyelerde mevcut olmayan, gelişmiş bir HPFC’dir.

Planlama

Gelecekteki elektrik fiyatları tahminlerini anlamadan elektrik sektöründeki faaliyetleri planlamak mümkün değildir. HPFC her zaman güncellenmiş veriye erişebilmenizi garanti eder ve gelecekteki toptan elektrik fiyatları konusunda öngörü ve belirginlik elde etmenizi sağlar.

Risk yönetimi

Bir şirketin elektrik santralleri ve anlaşmalarının piyasa değerlerinin analizi ve anlaşılması risk yönetiminde öncelik taşır. HPFC bu konuda değerlendirme yapılmasında bir gösterge oluşturur.

Sonuçlar nasıl elde edilirler?

HPFC’de iki model kullanılmaktadır; bunlar ‘temel’ ve ‘geçmiş’ olarak adlandırılır.

İlk adım üç grup veri kullanılarak oluşturulan bir temel model meydana getirmektir:

  1. Ürün fiyatları arasında Brent petrol’e dayanan mazot ve motorin fiyatları vardır. Gaz fiyatları Brent’den dolaylı olarak etkilenir. Satın alınan kömür fiyatları ayrı bölgeye göre ayrılırlar; yerel yakıt harcamaları sabit USD bedeli olarak belirlenir.
  2. Saatlik artakalan talep eğrisi, 3 sene sonrasına kadar öngörü sağlar.  Burada toplam talepten beklenen yenilenebilir enerji üretimi çıkarılırsa artakalan talep elde edilir. Yenilenebilir enerji üretimi içinde hidro-elektrik üretimi de mevcuttur.
  3. Elektrik termik santrallerinin detaylı özellikleri ile birlikte listesi (planlanan ve devre dışı bırakılanlar) burada mevcuttur.

İkinci adımda, temel modelin aylık sonuçları Türkiye spot piyasasındaki geçmişe ait saatlik fiyat hareketlerine göre ayarlanır.  Bu da piyasadaki ilgili tüm fiyat teklifleriyle uyuşan bir “düzeltilmiş eğri” (smooth curve) elde etmeyi sağlar.

Türkiye İçin Elektrik Fiyat İndeksi (TPX) özellikleri

TPX elektrik piyasasında tedarikçiler için online bir bilgi servisidir.  Biz KYOS olarak müşterilerimiz için tüm toptan elektrik piyasa işlemleriyle ilgili verileri bir araya koymaktayız. Bu veriler günlük ve düzenli olarak güncellenmektedirler. Böylece temel modelimize dayanan uzun vadeli, yüksek kalite ve güvenilirlikte forward-eğriler sunulmaktadır.

Gelişmiş yaklaşım

TPX modeli Türkiye’deki elektrik piyasasına özgün durumları yansıtabilecek olan temel ve geçmişe dayalı modelleri birleştiren özel bir modeldir.

Temel yaklaşım kullanılarak aylık ortalama fiyat verileri belirlenir.  Bu beklenen arz ve talep dengesindeki değişiklikleri yansıtır (mesela yap-işlet (Yİ) ve yap-işlet-devret (YİD) anlaşmalarının sonlandırılması gibi.)

Saatlik artışlardan 3 yıl ileriye

Günlük elektrik üretimi ve perakende işlemlerin elektrik ticareti ile birleştirilebilmesi için uzun vadeli ve tutarlı forward-eğrilere ihtiyaç vardır. TPX saatlik bir elektrik forward-eğrisi oluşturur.

Veri güncelleme

TPX toptan elektrik piyasasını etkileyen temel verileri toplayıp güncelleyerek elektrik forward-eğrileri oluşturur.

Otomatik çıktılar

Müşterilerimiz toptan elektrik piyasasını analiz edebilecek bilgileri ve çıktıları email aracılığıyla günlük olarak elde ederler.